Πόλεµος και Ειρήνη του Ελεύθερου Λογισµικού και της Τεχνολογίας

Posted on Νοέμβριος 25, 2014

0



14-4-1Δεν υπάρχουν καλά, κακά όπλα. Κακό είναι ένα όπλο στα χέρια ενός κακού ανθρώπου. Ένα όπλο στα χέρια καλού ανθρώπου δεν αποτελεί απειλή παρά μόνον για τους κακούς. Οι άνθρωποι σκοτώνουν, όχι τα όπλα…

τάδε έφη ο ηθοποιός Τσάλτον Ήστον, ο οποίος και παρεμπιπτόντως ήταν επί σειρά ετών πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Όπλων των ηπα.
Κάποια χρόνια νωρίτερα από αυτή την δήλωση, ένας άλλος εξ’ ίσου γραφικός τύπος, ο αμερικανός συνταγματάρχης Τζων Ντην «Τζεφ» Κούπερ, δήλωνε:

Για εμένα ο φόνος είναι μία φυσική πράξη

πιο απλά, (δήλωνε πως) δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα να σηκώσεις το όπλο σου και να καθαρίσεις, όποιον δεν σου κάθεται καλά στο μάτι. Και αυτή την διευκρίνιση την είχε κάνει στο περιοδικό Guns and AMMO, όπου ξεκαθάριζε πως έτσι για πλάκα, για σπορ, είχε σκοτώσει τρεις ανθρώπους.
Συνεχίζοντας έγραφε:

Η Αμερική πρέπει να προκαλεί διάφορους μικροπολέμους σε διάφορες μπανανίες για να δοκιμάζουμε τα όπλα μας.

Όταν ήμουν σε ηλικία 12 ετών είχα ανακαλύψει ένα δίκανο που είχε ο παππούς μου κρυμμένο πίσω από μια ντουλάπα. Στα παιδικά μου μάτια, φάνταζε ως ένα πολύ ιδιαίτερο παιχνίδι και έτσι το έστρεψα προς τον 8χρονο αδελφό μου. Ευτυχώς μπήκαν στο δωμάτιο οι γονείς μου και με προλάβανε. Το όπλο ήταν γεμάτο. Αυτή η εικόνα, δεκαετίες μετά, με κάνει και ανατριχιάζω στην θύμησή της.
Αρκετά χρόνια αργότερα, στην ακμή της εφηβείας μου, με πλήρη αρτιμέλεια και σωματική δύναμη, βρέθηκα σε μια από τις αποστολές, τα κονβόι, που πηγαίναν την λεγόμενη ανθρωπιστική βοήθεια στην κατεστραμμένη τότε Γιουγκοσλαβία. Καθώς αυτή η αποστολή ήταν από αυτές που δεν γινόταν στα πλαίσια κάποιου οργανισμού, ήταν πολύ πιο δύσκολη και η διαδρομή αρκετά διαφορετική. Δεν θέλω να μείνω σε λεπτομέρειες, δεν έχουν σημασία, όμως η φρίκη των εικόνων που είδα με τα μάτια μου, με σημάδεψαν σαν άνθρωπο και σαν προσωπικότητα. Την φρίκη που βιώσαμε την νοιώθαμε στα στομάχια και στον λαιμό. Δεν θα μπορέσω ποτέ να ξεχάσω τις εικόνες αυτές. Ποτέ, δεν θα μπορέσω τα ξεχάσω τι έκαναν τα «έξυπνα» ηλίθια όπλα. Ο πόλεμος αυτός, όπως και κάθε πόλεμος ποτέ δεν τελειώνει με την λήξη του, οι πόλεμοι συνεχίζονται στα μυαλά των ανθρώπων και οι μόνοι που πραγματικά βλέπουν το τέλος του, είναι οι νεκροί του πολέμου. Άραγε θα μπορέσουμε να καταλάβουμε οι άνθρωποι, αυτό που εύστοχα είχε πει ο ποιητής François Fénelon;

Όλοι οι πόλεμοι είναι εμφύλιοι πόλεμοι, γιατί όλοι οι άνθρωποι είναι αδέρφια.

Κανένας πόλεμος δεν αρχίζει και ούτε τελειώνει στις ημερομηνίες έναρξης και λήξης που του αποδίδονται. Όλοι οι πόλεμοι αρχίζουν και τελειώνουν πολλά χρόνια πριν και μετά.

Και γιατί όλος αυτός ο πρόλογος και ο τίτλος του άρθρου, εμπνευσμένος από το ομώνυμο βιβλίο του Λέοντα Τολστόι;

Φαντάροι Open-Source και Linux, αναφέρατε στραβάδια:

Αρχικά αυτό το άρθρο, δημιουργήθηκε, σχετικά με όλον αυτόν τον ντόρο που έχει ξεσπάσει το τελευταίο διάστημα σχετικά με την χρήση του Ανοιχτού/Ελεύθερου Λογισμικού/Linux σε πολλούς τομείς. Έμφαση όμως δόθηκε στο Ανοιχτό/Ελεύθερο Λογισμικό/Linux που σκοτώνει. Σε αυτό δηλαδή που χρησιμοποιούν πολεμικές βιομηχανίες και στρατιωτικές υπηρεσίες για πολεμικούς σκοπούς.
Φυσικά το να κατηγορήσει γι’ αυτό κάποιος το Ανοιχτό/Ελεύθερο Λογισμικό/Linux, είναι το πιο εύκολο, μα και σίγουρα απολύτως ηλίθιο, το κατηγορείς κάτι που υπάρχει. Άλλωστε αυτά τα βλέπουμε και σε άλλους τομείς, όπως η παιδεία, ιατρική, κλπ., έτσι δεν είναι;

Τις πταίει λοιπόν;

Μα είναι προφανές.: ο άνθρωπος. Αυτοί οι άνθρωποι που σκέφτονται αρρωστημένα δημιουργώντας πολέμους και όλοι αυτοί που τους ανέχονται άμεσα ή έμμεσα. Κοινώς, η συντριπτική πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού.

Τα γιατί του πολέμου; Πολλά. Κυρίως και πρωτίστως οικονομικά, μα εκμεταλλευόμενα τις μεγαλύτερες κοινωνικές χειροπέδες που ονομάζονται θρησκεία και πατριωτισμός. Νομίζω, πως το βασικό γιατί, το αποδίδει πολύ σωστά, το γνωστό τραγούδι: “Η μπαλάντα του έμπορα”:

Ρύζι έχει κει κάτω κοντά στο ποτάμι.
Εκεί, ψηλά στο βουνό χρειάζονται ρύζι.
Αν το ρύζι το κρύψουμε στις αποθήκες
θ’ ακριβύνει το ρύζι γι’ αυτούς εκεί πάνω.
Οι μαούνες του ρυζιού θα `χουν λιγότερο ρύζι
και το ρύζι φτηνότερο θα `ναι για μένα.

Τι είναι στ’ αλήθεια το ρύζι;
Πού να ξέρω το ρύζι τι είναι.
Ποιος να το ξέρει τάχα;
Δεν ξέρω το ρύζι τι είναι.
Ξέρω την τιμή του μονάχα.

Φτάνει χειμώνας και χρειάζονται ρούχα.
Πρέπει μπαμπάκι λοιπόν ν’ αγοράσουμε.
Και το μπαμπάκι να μην το πουλήσουμε,
σαν θα `ρθει το κρύο, θ’ ακριβύνουν τα ρούχα,
τα κλωστήρια πληρώνουν πολύ ψηλά μεροκάματα
κι έπειτα υπάρχει πάρα πολύ μπαμπάκι.

Τι είναι στ’ αλήθεια το μπαμπάκι;
Πού να ξέρω το μπαμπάκι τι είναι.
Ποιος να το ξέρει τάχα;
Δεν ξέρω το μπαμπάκι τι είναι.
Ξέρω την τιμή του μονάχα.

Κι ο άνθρωπος παρατρώει φαΐ
γι’ αυτό κι ο άνθρωπος όλο ακριβαίνει.
Για να φτιάξεις φαΐ, χρειάζεσαι ανθρώπους
οι μάγειροι κάνουν φτηνότερο το φαΐ,
αλλά οι φαγάδες όλο και τ’ ακριβαίνουν
κι έπειτα υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι.

Τι είναι στ’ αλήθεια ο άνθρωπος;
Πού να ξέρω ο άνθρωπος τι είναι.
Ποιος να το ξέρει τάχα;
Δεν ξέρω ο άνθρωπος τι είναι.
Ξέρω την τιμή του μονάχα.

[…] […]

Μα ο άνθρωπος, είναι χρήσιμος πολύ, επειδή ο άνθρωπος ξέρει και να σκοτώνει

θα συμπληρώναμε.

Σίγουρα αντί για το παραπάνω θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε κάτι πιο σκληρό και ανάλογα να επενδύσουμε και το οπτικό υλικό του άρθρου. Κάτι που όμως συνειδητά δεν θα το κάνουμε, επειδή πιστεύουμε πως είναι άσκοπο να παίξουμε το παιχνίδι των ΜΜΕ που μας έχουν κάνει να συνηθίσουμε ως κάτι φυσιολογικό, την βία, τον φόνο, την αδικία και τον πόλεμο. Αυτά δεν θα έπρεπε να τα συνηθίσουμε ποτέ. Είναι νοσηρά και απάνθρωπα κατασκευάσματα. Οτιδήποτε καταστρέφει μια ζωή, με μη φυσικό τρόπο (πχ για επιβίωση) είναι λάθος, είναι θάνατος.

Είναι όμως και η Τεχνολογία, ο Ψηφιακός Παγκόσμιος Κόσμος:

Όπως είπα και πριν, αυτός ήταν και ο αρχικός σκοπός του άρθρου, όμως θα ήταν λάθος να σταματήσουμε εκεί και πόσο μάλλον, όταν μιλάμε και ασχολούμαστε για τεχνολογία. Υπάρχει μια πολύ διαστρεβλωμένη αντίληψη, από την πλειοψηφία των ανθρώπων, πάνω σε αυτό το θέμα. Σαν osarena και σαν τεχνολογική σελίδα, έχουμε διαχωρίσει την θέση μας, σε αρκετά θέματα επάνω σε αυτόν τον τομέα. Geeks, γουστάρουμε την τεχνολογία, μα δεν την θεωρούμε ούτε πανάκεια, ούτε την μπερδεύουμε με την τεχνοκρατία (κυριολεκτικός ο όρος, δεν έχει να κάνει με τους γνωστούς “τεχνοκράτες”). Είναι σαφής η αποστροφή μας σε οτιδήποτε βρίσκεται κάτω από εταιρικό έλεγχο πανίσχυρων πολυεθνικών. Καλοί και χρήσιμοι οι υπολογιστες ναι, μα στον βαθμό που (οι υπολογιστές) ελέγχουν όλο και περισσότερες πλευρές της κοινωνίας, είναι φανερό πως -όσοι μπορούν να ελέγξουν τους υπολογιστές- κατέχουν και περισσότερη εξουσία. Οι υπολογιστές καθοδηγούν το σύστημα μεταφορών, διαχειρίζονται τις υποθέσεις μας, μας επιτρέπουν να επικοινωνούμε μεταξύ μας, αυτοματοποιούν πολλές πλευρές της ζωής μας και διατηρούν ένα μεγάλο όγκο πληροφοριών γύρω από ένα σωρό θέματα σχετικά με εμάς.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως θα πρέπει να οδηγηθούμε σε τεχνογραφία και να καταστρέψουμε οτιδήποτε χρειάζεται πρίζα. Άλλωστε αυτό σε κάποιο σημείο, σαν πράξη, θα θυμίζει το κυνήγι των μαγισσών και το κάψιμο των βιβλίων, άλλων εποχών.

Όταν όμως γράφουμε κάποιο άρθρο, από το πιο απλό και χαζοχαρούμενο, μέχρι το πιο ειδικευμένο, το κάνουμε έχοντας πιο πριν κατανοήσει ότι η επέκταση της ψηφιακής τεχνολογίας θα λειτουργήσει ως περίφραξη των δυνατοτήτων μας. Αυτό όμως, δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουμε να την χρησιμοποιούμε, τουναντίον˙ θα μας βοηθήσει όμως να αλλάξουμε την λογική με την οποία την προσεγγίζουμε.
Το Ίντερνετ διαμορφώνει καινούριες δημόσιες σφαίρες, καινούριες εμπορικές συνθήκες και καινούριες πολιτισμικές πραγματικότητες. Τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης πρέπει να προσαρμοστούν στην τεχνολογική πραγματικότητα αντί να την αγνοούν ή να την αμφισβητούν. Είναι καθήκον τους να αναπτύξουν την καλύτερη δυνατή μορφή δημοσιογραφίας, με βάση την υπάρχουσα τεχνολογία. Αυτό σημαίνει καινούρια δημοσιογραφικά προϊόντα και μεθόδους.

Όπως έχουμε αναφέρει πιο παλιά:

Κάθε θετικό όραμα για ένα ψηφιακό μέλλον θα διατεθεί προκειμένου να διαιωνίσει και να ενθαρρύνει την άρχουσα τάξη. Αυτό που εμείς μπορούμε να κάνουμε είναι να συμμετέχουμε στην ψηφιακή τεχνολογία, έχοντας ως στόχο να αποσταθεροποιήσουμε τις ανισότητες που επιβάλλει. Αντί της δημιουργίας ψηφιακών σχεδίων που απλά θα προδιαγράφουν τον κόσμο που θέλουμε να δούμε, μπορούμε να ασκήσουμε ψηφιακές πρακτικές που διαταράσσουν τον έλεγχο. Αντί να καθορίζουμε την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της νέας ψηφιακής τάξης ή, μέσω της ιθαγένειας, να τους ενσωματώνουμε όλους σε μια τέτοια κατηγορία, μπορούμε να ακολουθήσουμε το παράδειγμα όσων στερούνται πολιτικών δικαιωμάτων˙ αρχής γενομένης από τις σύγχρονες εξεγέρσεις που ανακατανέμουν την εξουσία ριζικά.

Είναι άλλωστε σημαντικό, θα έπρεπε έστω να είναι, πως πριν βγεις να γράψεις κάτι δημόσια (public view) θα πρέπει προηγουμένως να έχεις καταλάβει πριν αποδεχτείς αυτά που προσπαθούν να σε ταΐσουν τα μέσα ενημέρωσης. Στο διαδίκτυο, η ουσία της δημοσιογραφίας απαλλάσσεται -ευτυχώς- από τον διαμεσολαβητικό της ρόλο. Το μοναδικό κριτήριο που διαχωρίζει την δημοσιογραφία από την απλή δημοσίευση, είναι μόνο η δημοσιογραφική ποιότητα. Μην ξεχνάμε πως με την εφεύρεση της τυπογραφίας, οργανισμοί -όπως η εκκλησία- πρότασσαν την εξουσία κατά της ατομικής συνειδητοποίησης και φοβόντουσαν μια πιθανή πλημμύρα πληροφορίας. Οι εγκυκλοπαιδιστές, όμως, οι δημοσιογράφοι και οι φυλλαδιογράφοι ήταν αυτοί που απέδειξαν ότι περισσότερη πληροφορία οδηγεί σε περισσότερη ελευθερία, τόσο για το άτομο όσο και για την κοινωνία ως σύνολο. Μέχρι σήμερα δεν έχει αλλάξει τίποτα από αυτή την άποψη.

Αναλογιστείτε και προσπαθήστε να κατανοήστε (σημαντικό), την ανατροπή που έφερε το διαδίκτυο. Η ανοιχτή αρχιτεκτονική του Ίντερνετ είναι ο νόμος κάθε κοινωνίας που επικοινωνεί ψηφιακά και, κατά συνέπεια, της δημοσιογραφίας. Δεν μπορεί να υποβαθμιστεί για χάρη της προστασίας συγκεκριμένων εμπορικών και πολιτικών συμφερόντων, που συχνά κρύβονται πίσω από το πρόσχημα του δημοσίου συμφέροντος. Ανεξάρτητα από το πώς γίνεται, η διακοπή της πρόσβασης στο Ίντερνετ θέτει σε κίνδυνο την ελεύθερη ροή της πληροφορίας και υποβαθμίζει το θεμελιώδες δικαίωμα σε ένα αυτοπροσδιοριζόμενο επίπεδο πληροφόρησης.
Βλέπετε, το ίντερνετ είναι ο θρίαμβος της πληροφορίας, καθώς μέχρι σήμερα και εξαιτίας της ανεπαρκούς τεχνολογίας, τα παραδοσιακά μίντια, τα ερευνητικά κέντρα, τα δημόσια Ινστιτούτα και άλλοι οργανισμοί συγκέντρωναν και ταξινομούσαν την παγκόσμια πληροφορία. Σήμερα, κάθε πολίτης μπορεί να δημιουργήσει το δικό του φίλτρο ειδήσεων, ενώ παράλληλα οι μηχανές χτενίζουν όγκους πληροφορίας, που ήταν αδιανόητα μεγάλοι στο παρελθόν. Το άτομο μπορεί σήμερα να ενημερώσει τον εαυτό του καλύτερα από ποτέ. Η κατάπτωση των στατικών και ανελαστικών έντυπων μέσων είναι ένα πλεονέκτημα. Όσοι θέλουν να επιβιώσουν στο νέο κόσμο της πληροφορίας χρειάζονται νέα ιδεώδη, νέες δημοσιογραφικές ιδέες και περιπετειώδες πνεύμα για να εξερευνούν τις νέες δυνατότητες.

Μα σε έναν ψηφιακό και πραγματικό κόσμο που η πληροφορία ρέει άφθονη, τα όρια του αληθούς και του ψεύδους, της πραγματικότητας από την διαστρέβλωση, τείνουν να είναι δυσδιάκριτα. Σε αυτό βέβαια διαφωνώ, καθώς πιστεύω ότι ο εντοπισμός της αλήθειας, εξαρτάται από την αντίληψη και αποδοχή που έχει ο καθένας μας για την πραγματικότητα. Όμως ας το δεχτούμε, για την συνέχεια του άρθρου.

Σε αυτά τα πλαίσια λοιπόν, εντάσσουμε τον εαυτό μας και στον Κυβερνοχώρο. Είμαστε στο πλάι των υπολοίπων παιδιών του κυβερνοχώρου. Σε αυτόν τον κόσμο, μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε, κοιτάμε προς το μέλλον, προσπαθώντας να οραματιστούμε τις νέες τεχνολογίες, την διάδοση των ιδεών μας στον απέραντο ωκεανό των πληροφοριών. Δεν είμαστε απλά οι αδρανείς αποδέκτες πληροφοριών ούτε και το στατικό ακροατήριο στο οποίο «αυτοί» στοχεύουν. Και σίγουρα δεν είμαστε ο τελικός καταναλωτής. Για εμάς, οι πληροφορίες δεν είναι ένα άυλο ρεύμα δεδομένων. Είναι μέρος της οντότητάς μας, αφού και εμείς συμμετέχουμε σε αυτές τις πληροφορίες. Τρέχουν από το μυαλό μας, όπως ακριβώς το αίμα και το οξυγόνο. Το να κρατήσουμε τις πληροφορίες και να μην τις διαμοιραστούμε, θα είναι σαν να τις χρησιμοποιούμε εναντίον μας, αφού θα μας συνθλίψει η υπερφόρτωση. Θα είναι σαν να αρνούμαστε τον αέρα για να αναπνεύσουμε.
Δεν μας νοιάζει το χρώμα, η φυλή και η γλώσσα. Εκεί μέσα μιλάμε την δική μας γλώσσα και είμαστε ίσος προς ίσον. Όσοι προσπάθησαν να κάνουν κάτι άλλο, πήραν το μήνυμα:

Ο μύες σας, η δημοτικότητά σας, οι γκόμενές σας, οι ρόδες σας, τα λεφτά σας… δεν σημαίνουν τίποτα εδώ. Δεν τα αναγνωρίζουμε.
Επιτρέψτε μας να σας μάθουμε μία άλλη μορφή αξιοκρατίας. Είναι ό,τι πιο σχετικό έχουμε όσον αφορά την διοίκηση. Στις Ενωμένες Χώρες του ιστού, όποιοι μπορούν, κυβερνούν. Όσοι θέλουν να μπορέσουν, μαθαίνουν. Όλοι οι υπόλοιποι, κάθονται στον πάγκο και κοιτάνε. Μπορεί να σας ανήκουν τα πάντα στον off-line κόσμο. Δεν μας νοιάζει. Ήρθατε στον κόσμο του internet, μπατίρηδες, μην έχοντας το μόνο πράγμα που έχει αξία εδώ μέσα. Την γνώση.

Παράλληλα γνωρίζουμε πως η πραγματική πληροφορία είναι δύναμη. Όμως, όπως κάθε δύναμη, υπάρχουν εκείνοι που θέλουν να την κρατήσουν για τον εαυτό τους. Ολόκληρη η παγκόσμια επιστημονική και πολιτιστική κληρονομιά, η οποία δημοσιεύθηκε στη διάρκεια των αιώνων σε βιβλία και περιοδικά, ολοένα ψηφιοποιείται και κλειδώνεται από μια χούφτα ιδιωτικές εταιρείες.

Να μην ξεχνάς ποτέ, πώς η ουσία και βασική αρχή, είναι να αψηφάς τους κανόνες της αναδυόμενης τάξης της Πληροφορίας.

Και αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που προσπαθούμε να “περάσουμε” όταν, συν τ’ άλλα, μιλάμε για ένα καλύτερο διαδίκτυο:

Κατανοήστε πως βρίσκεστε στον κόσμο των ηλεκτρονίων. Σεβαστείτε τον, σεβόμενοι πρώτα τον εαυτό σας και την ιδιωτικότητά σας. Μάθετε τα βασικά και στη συνέχεια εξερεύνησε τα μυστικά και απόκρυφα που έχει αυτός ο ψηφιακός κόσμος. Εδώ το αλφάβητο ξεκινάει διαφορετικά, με το πρώτο γραμμα να είναι το Κ που βγαίνει από το Κρυπτογράφηση.
Κατανοήστε και εμπεδώστε τους άγραφους “κανόνες” αυτού κόσμου, αν θέλετε να τον χρησιμοποιήσετε προς όφελός σας. Και μην το παρεξηγήσετε αυτό. Εκεί έξω υπάρχει ένας πόλεμος της πληροφορίας και το ξέρουμε καλά. Η πρόσβαση με κάθε τίμημα είναι το ζητούμενο. Ο πόλεμος αυτός είναι ψηφιακός. Ο -κάποτε- φουτουριστικός πόλεμος της Πληροφορίας, έχει αρχίσει τώρα, όπου θέλοντας και μη εμπλεκόμενοι είμαστε όλοι μας. Τα φίλτρα για την αποδοχή και ταξινόμηση της ροής της πληροφορίας, έχουν να κάνουν με την γνώση/κατανόηση και (προφανώς) την συγκρότηση του χαρακτήρα.
Με αυτά όμως και ενωμένοι, θα μπορούσαμε να γίνουμε το bug (το σφάλμα) στον πηγαίο κώδικα, του συστήματος, η εξέλιξη που είναι η εν δυνάμει επανάσταση και η οποία απειλεί τα άκαμπτα συστήματα. Εδώ, στον κυβερνοχώρο, μα και εκεί έξω (δεν μπορεί, όλο και κάτι θα έχει πάρει το μάτι σας, για αντάρτικο πόλης), κάτι έχει αρχίσει να συμβαίνει. Ελεύθεροι άνθρωποι, απαλλαγμένοι από ταξικά δεσμά και σύνορα, έχουν γίνει το bug του καπιταλισμού. Και πάνω τους έχουν ριχτεί όλα τα επιθετικά και κατασταλτικά antivirus του συστήματος. Αυτούς φοβούνται και αυτούς κυνηγούν, τους ελεύθερους ανθρώπους. Και σίγουρα τέτοιοι θα έπρεπε να ήμασταν όλοι μας. Και αν ήμασταν πολλοί, θα ήταν αδύνατο να μας κυνηγήσουν ή να μας πιάσουν τα “αντιβιοτικά” τους, γκρεμίζοντας κάθε Firewall που παραβιάζει την ελευθερία μας.
Ειδικευμένοι προγραμματιστές, ουτοπιστές ονειροπόλοι, καλλιτέχνες ή υπάλληλοι γραφείου, είμαστε εμείς αυτοί που αντιστέκονται, που ζουν στο διαδίκτυο των πληροφοριών, όπου δεν υπάρχει το εφαρμοστέο δίκαιο, παρακάμπτοντας όλα τα σύνορα.

Η Κοινωνικότητα της Τεχνολογίας:

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η τεχνολογία είναι ένα πολιτικό γεγονός που συμβαδίζει αλληλένδετα με την κοινωνία, υπάρχοντας μια σχέση αλληλεπίδρασης. Από τη μία οι κοινωνίες εξελίσσουν τεχνολογίες ως μέσα για την επίτευξη σκοπών και από την άλλη η χρήση των τεχνολογιών από τους ανθρώπους συντελεί σε κοινωνικές αλλαγές.
Εξαιτίας όμως του ότι οι σημερινές κοινωνίες είναι ιεραρχικές και διαστρωματωμένες, τόσο η επιλογή των σκοπών που υπηρετεί η τεχνολογία, όσο και οι κοινωνικές αλλαγές που συντελούνται, καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τα εκάστοτε κυριαρχικά σε αυτές συμφέροντα.

Η τεχνολογία, ως μέσο επίτευξης σκοπών και ως μοχλός κοινωνικής αλλαγής, αποτελεί αναγκαστικά ένα κρίσιμο πεδίο πάλης για τα κοινωνικά κινήματα στον δρόμο προς την κοινωνική απελευθέρωση.

Είναι αρκετοί αυτοί που καταρρίπτουν ευθύνες στην τεχνολογία, χαρακτηρίζοντάς την αρνητικά και αρκετοί αυτοί που τις αποδίδουν μόνο θετικά. Κάτι που προφανώς είναι λάθος και δεν χρήζει ανάλυσης.
Υπάρχει όμως και μια άλλη άποψη, πιο επικίνδυνα ύπουλη -κατ’ εμένα-, που μιλάει για την Ουδετερότητα της Τεχνολογίας και μάλιστα με πολύ καλή επιχειρηματολογία.
Η τεχνολογία δεν είναι από μόνη της ούτε μόνο αρνητική ούτε μόνο θετική ούτε ουδέτερη αλλά ούτε αποτελεί και από μόνη της παράγοντα κοινωνικής αλλαγής. Έχει όμως συγκεκριμένες κάθε φορά ιδιότητες, προεκτάσεις και προοπτικές.
Η διαμόρφωση και η χρήση/εκμετάλλευσής της εναπόκειται λοιπόν στον ανθρώπινο παράγοντα και κρίνεται ανάλογα με την εκάστοτε κατανομή δυνάμεων στον κοινωνικό ανταγωνισμό.
Έτσι, οι σύγχρονες τεχνολογίες μπορούν να δημιουργούν τις προϋποθέσεις τόσο για νέες μεθόδους και τακτικές κυριαρχίας πάνω στις κοινωνίες όσο και, την ίδια ώρα, για νέες δυνατότητες και προοπτικές για τη συνεργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων, τη δημοκρατική συμμετοχή και την κοινωνική απελευθέρωση.
Η τεχνολογία δεν αναπτύσσεται από το μηδέν, ανεξάρτητα από τις κοινωνικές σχέσεις και τις συνθήκες στις οποίες αναπτύσσεται. Είναι προϊόν ενός συγκεκριμένου πλαισίου κι έτσι, αναπόφευκτα, αντανακλά το πλαίσιο αυτό. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός ότι η τεχνολογία είναι ουδέτερη δεν έχει καμία βάση. Δε θα μπορούσε άλλωστε να είναι πιο ουδέτερη από κάθε άλλο σύστημα που αναπτύσσεται ώστε να εγγυηθεί την αναπαραγωγή της κυρίαρχης κοινωνικής τάξης – της εξουσίας, της ανταλλακτικής αξίας, του γάμου και της οικογένειας, της ιδιωτικής ιδιοκτησίας κλπ. Συνεπώς μια σοβαρή επαναστατική ανάλυση χρειάζεται απαραίτητα να περιλαμβάνει μια κριτική αποτίμηση της τεχνολογίας.

Επανερχόμενοι σε αυτό που είπαμε πιο πάνω, σχετικά με την κατανόηση του μέσου, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να σταθούμε στις αντιφάσεις της τεχνολογίας. Σχεδόν όλες -από αυτές που καθημερινά πλέον χρησιμοποιούμε- θεωρώντας ως δεδομένο πως αναπτύχθηκαν αρχικά για στρατιωτικούς σκοπούς, μα τα εγγενή τους χαρακτηριστικά είχαν απρόβλεπτα για τους σχεδιαστές τους αποτελέσματα, όταν υιοθετήθηκαν στην οικονομία και στην επιστημονική έρευνα.
Σήμερα, βρίσκονται στην καρδιά των υπό εξέλιξη κοινωνικών αλλαγών. Αποτελούν αίτιο και ταυτόχρονα αποτέλεσμα της παγκοσμιοποιημένης καπιταλιστικής οικονομίας και της μετάβασης σε μία μεταβιομηχανική κοινωνία και, ταυτόχρονα, μέσο για μία άνευ προηγουμένου έκρηξη επικοινωνίας και δημιουργικότητας ανάμεσα στους ανθρώπους.
Οι ίδιες τεχνολογίες από τη μία χρησιμοποιούνται από την κυριαρχία για την ενίσχυση της επιτήρησης πάνω στις κοινωνίες και την ενίσχυση των οργανωτικών της υποδομών αλλά από την άλλη δίνουν ώθηση σε έναν μετασχηματισμό της δημόσιας σφαίρας προς την κατεύθυνση της κοινωνικής απελευθέρωσης και στην ανάδειξη μετακαπιταλιστικών μορφών άυλης οικονομίας.

Βαδίζοντας στα όρια του ντετερμινισμού,  θα κάνω την απλή συλλογιστική:
Την τεχνολογία που έχουμε τώρα, την είχαν κάποιοι πιο πριν και ήταν, τότε, ουτοπία και πανάκριβη. Κάποια στιγμή έγινε φτηνή και προσιτή στις μάζες, έχοντας φτάσει σήμερα στο σημείο -με πιο υψηλές τιμές- να θεωρείται αναγκαία, tredy, πανάκεια, must, έχοντας δημιουργήσει μια ακόμα τεράστια βιομηχανία κέρδους σε πάμπολλα πεδία.
Να, κάτι σαν αυτό που είπαμε πριν:

Καλοί και χρήσιμοι οι υπολογιστές ναι, μα στον βαθμό που (οι υπολογιστές) ελέγχουν όλο και περισσότερες πλευρές της κοινωνίας, είναι φανερό πως όσοι μπορούν να ελέγξουν τους υπολογιστές κατέχουν και περισσότερη εξουσία.

όπου: υπολογιστές, βάλτε τεχνολογία.

Υπάρχουν πολλές αναλύσεις, αμέτρητες, σχετικά με το διαδίκτυο που τέλος πάντων, από την οπτική που δίνεται η κάθε μια, λένε στερεότυπα και με ξύλινη γλώσσα τα ίδια και τα ίδια. Όμως δεν υπάρχει καμία επαρκής ανάλυση σχετικά με τον πραγματικό ρόλο του διαδικτύου στα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα:
Πώς αυτό συνδυάζεται με παραδοσιακές μορφές πάλης και πολιτικής συνειδητοποίησης; Γιατί η αρχιτεκτονική του δυσκολεύει την λογοκρισία και τον κεντρικό έλεγχο της πληροφόρησης, είτε αυτός επιχειρείται από ολοκληρωτικά καθεστώτα, είτε από ιδιωτικά ολιγοπώλια του θεάματος; Γιατί συμπληρώνει αλλά και αντιτίθεται στα παραδοσιακά μέσα με την τεράστια επιρροή στις λαϊκές μάζες;

Μπορεί στην γαλλική επανασύσταση, να μην είχαν Facebook και Twitter και σίγουρα ο Κολοκοτρώνης με την Μπουμπουλίνα δεν βγάζανε selfie με φόντο την Τριπολιτσά, μα είναι γεγονός πως σε όλες τις εποχές -οι επαναστάτες όλων των αιώνων και όλων των ηπείρων- ήταν ανοιχτόμυαλοι άνθρωποι, έτοιμοι να αξιοποιήσουν τα πιο προχωρημένα επικοινωνιακά μέσα της εποχής τους, [όπως είπε πριν λίγα χρόνια ο δημοσιογράφος Πέτρος Παπακωνστατίνου και σαν αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων της κοινωνικής έκρηξης στην Αίγυπτο (2011), στηλιτεύοντας την τάση ορισμένων συναδέλφων του δημοσιογράφων -όπως ο παρουσιαστής του CNN- να χαρακτηρίζουν την εξέγερση στην Αίγυπτο και την Τυνησία ως “επαναστάσεις του Facebook και του Twitter”].
Στην θεώρηση αυτή, ανεξαρτήτως ιστορικής συγκυρίας, τα μέσα προϋπάρχουν των κοινωνικών ζυμώσεων και όταν αυτές ωριμάσουν, αρκεί στους πρωταγωνιστές τους να διαλέξουν τα πιο προχωρημένα μέσα και να τα θέσουν στην υπηρεσία του πολιτικού σκοπού τους.
Διαχρονικά το ίδιο ακριβώς δηλαδή, μα -ανάλογα της εποχής- διαφορετικά τα μέσα. Σαφώς και το κοινωνικό σώμα, σε μια συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία εξέγερσης, στρέφεται προς τα μέσα πληροφόρησης και συντονισμού της εποχής του. Οι πρακτικές του όμως σφυρηλατούνται μακροπρόθεσμα. Δεν αναδύονται με μαγικό τρόπο σε κοινωνιολογικό κενό, ούτε είναι εξωγενή στις ίδιες τις πολιτικές διεργασίες. Εξαρτώνται δε από τεχνικούς και οικονομικούς περιορισμούς.
Από την άλλη, τα ίδια τα εργαλεία με την σειρά τους διαμορφώνουν την εξέλιξη των κινηματικών διεργασιών στον βαθμό που αποτελούν την ραχοκοκκαλιά τους σε ό,τι αφορά την επικοινωνία, την προπαγάνδα και τον συντονισμό.
Εν’ προκειμένω, από τα Δεκεμβριανά μέχρι την εξέγερση στην Τυνησία και την Αίγυπτο, από το Wikileaks μέχρι τα flashmobs, το διαδίκτυο δεν αποτελεί απλά ένα ακόμα μέσο επικοινωνίας και ενημέρωσης: το διαδίκτυο είναι από μόνο του ένα νέο πολιτικό φαινόμενο.

Και γιατί τόση αναφορά, εμμονή αν θέλετε, με το διαδίκτυο;

Μα όλα γι’ αυτό δεν γίνονται; Η τεχνολογία γύρω από αυτό δεν περιστρέφεται;

Και πηγαίνοντας σε άλλα μονοπάτια που μπορούν να θεωρηθούν και ως “συνομωσιολογικά” , μα με πιο geek τρόπο 😉 -αναφέροντας το Μatrix και το Tron- βρισκόμαστε άπαντες στο Πλέγμα και όποιος ξέρει να χειρίζεται καλύτερα τον υπολογιστή του, θα προχωράει. Ο Χρήστης και το Πρόγραμμα. Και θα φτάνει σε ένα σημείο που θα είναι δυσνόητη η πραγματικότητα από την ψηφιακή ζωή (λες να είναι όλος αυτός ο καταιγισμός της “Πληροφορίας”;)
Άλλωστε, το ζητούμενο είναι να είμαστε μόνιμα συνδεδεμένοι. Να ψυχαγωγούμαστε και να είμαστε social (ξέρει κάνεις κάνα άσπρο σπίτι με μπλε παράθυρα στην Αθήνα, για Instagram και Facebook;), έτσι δεν είναι;

Βασικά έχετε συνειδητοποιήσει πως τα πάντα πλέον είναι bits και bytes; Με τέτοια επικοινωνούμε αυτή την στιγμή. Με τέτοια γράφουμε, με τέτοια μας διαβάζετε. Με ψηφία. Δεκαδικά ψηφία. Με 0 και 1. Όμως μπορούμε. Τα καταφέρνουμε. Αλληλεπιδράμε, έτσι δεν είναι; Ανταλλάσσουμε απόψεις, συζητάμε, σχεδόν διαδραστικά, μεταδίδουμε πληροφορίες, Επικοινωνούμε. Ναι; Και αυτό συμβαίνει καθημερινά αμέτρητες φορές στο διαδίκτυο:

Ξεκινάει ένα θέμα που δίνει βήμα για δημόσιο διάλογο στο ευρύ κοινό, ανανεώνοντας τις δυνατότητες κριτικής και δράσης, προσφέροντας την βάση για αυτο-οργάνωση των πολιτών, επιτρέποντας την κοινωνικοποίηση της γνώσης, με τους χρήστες και τις πρακτικές που αναπτύσσονται στο διαδίκτυο να διευρύνουν και εμβαθύνουν τον δημόσιο χώρο προσφέροντας πεδίο μετεξέλιξης στην ίδια τη δημοκρατία.

Μα σηκώνει κριτική η Τεχνολογία;

Με καλύπτει αυτό που είχε πει ο At Daggers Drawn:

Να ασκείς κριτική στην τεχνολογία σημαίνει να λαμβάνεις υπόψη το γενικότερο πλαίσιό της, να την αντιμετωπίζεις όχι ως ένα απλό άθροισμα μηχανημάτων, αλλά σαν μια κοινωνική σχέση, ένα ολοκληρωμένο σύστημα. Σημαίνει να αντιλαμβάνεσαι ότι ένα τεχνολογικό επίτευγμα αντανακλά την κοινωνία που το παράγει, και ότι η εισαγωγή του αλλάζει τις σχέσεις μεταξύ των υποκειμένων. Να ασκείς κριτική στην τεχνολογία σημαίνει να αρνείσαι να υποτάξεις την ανθρώπινη δραστηριότητα στο κέρδος.

Άλλωστε η Τεχνολογία θα μπορούσε κάλλιστα να έχει βάσεις ή έστω να συγκριθεί με την ανάπτυξη της Βιομηχανίας. Θυμάστε τι είπαμε πριν για την ανάπτυξη της τεχνολογίας, κυρίως για στρατιωτικούς σκοπούς; (ουπς, να σου πάλι ο πόλεμος και οι δαπάνες γι’ αυτόν – και δαπάνες χωρίς κέρδος γίνεται; Δεν γίνεται. Μα ούτε και πόλεμος χωρίς θανάτους γίνεται, ε; Και με αθώους, με ζώα, φύση, νεκρά).
Οι αρχικές εφαρμογές των βιομηχανικών τεχνικών συνέβησαν εν πλω: σε εμπορικά και πολεμικά πλοία, αλλά και στην γεωργία. Η τελευταία αποτέλεσε πραγματικά ένα πεδίο δράσης, όπου ένα νέο σύστημα μεγάλης έκτασης καλλιεργειών με σκοπό το κέρδος στάθηκε ικανό να αναπτυχθεί με τον καιρό χάρη στην μεγάλη ανέχεια των χωρικών στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Βρετανία, που εξασφάλιζε ένα πλήθος πιθανών σκλάβων, μαζί με όσους παρανόμους καταδικάζονταν σε καταναγκαστική εργασία αλλά και το αφρικανικό δουλεμπόριο που ξερίζωνε ανθρώπους από τα σπίτια τους αναγκάζοντάς τους στην υποδούλωση. Το βιομηχανικό σύστημα που επιβλήθηκε -μέσα στα πλαίσια αυτά- δεν είχε μια βάση θεμελιωμένη πάνω σε ένα σύνολο κατασκευασμένων μηχανημάτων παρά στην μέθοδο της διαχείρισης της εργασίας όπου οι εργάτες ήταν τα γρανάζια μιας μηχανής στην οποία αν έστω ένας αποτύγχανε να φέρει εις πέρας το έργο του, εξέθετε σε κίνδυνο ολόκληρη την δομή της εργασίας.

Και όλα αυτά, λαμβάνοντας ως δεδομένο -έχει συμβεί άλλωστε- πως με την άνοδο του καπιταλισμού, η αναγκαιότητα για μια ευρείας κλίμακας συσσώρευση και ανάπτυξη των αγαθών και των μέσων, οδήγησε στην αιματηρή και βίαιη απαλλοτρίωση όλων αυτών που προηγουμένως μοιράζονταν οι κοινότητες, από την ανερχόμενη καπιταλιστική άρχουσα τάξη (μια διαδικασία που επεκτάθηκε παγκόσμια μέσα από την οικοδόμηση αποικιοκρατικών αυτοκρατοριών) και την ανάπτυξη ενός ολοένα και πιο ολοκληρωτικού τεχνολογικού συστήματος που επέτρεπε την μέγιστη αποτελεσματικότητα στην χρήση των μέσων, περιλαμβανομένης της εργατικής δύναμης. Σκοπός αυτού του συστήματος ήταν η αύξηση της αποτελεσματικότητας στην συσσώρευση και ανάπτυξη των αγαθών και των μέσων, αλλά και ο αυξημένος έλεγχος πάνω στους εκμεταλλευομένους.

Αν αναγνωρίσουμε ότι η τεχνολογία που αναπτύχθηκε από τον καπιταλισμό, αναπτύχθηκε ακριβώς για να διατηρήσει και να αυξήσει τον έλεγχο της καπιταλιστικής άρχουσας τάξης πάνω στις ζωές μας, δεν υπάρχει τίποτα το περίεργο σχετικά με το γεγονός ότι το κομμάτι αυτής της τεχνικής προόδου που δεν ήρθε ως άμεση απάντηση στους ταξικούς αγώνες, στο πεδίο της εργασίας, ήταν σε μεγάλο βαθμό προσανατολισμένο σε ζητήματα αστυνομικών και στρατιωτικών τεχνικών. Η κυβερνητική (cybernetics) και η πληροφορική παρέχουν τα μέσα συσσώρευσης και αποθήκευσης πληροφοριών σε πρωτόγνωρα επίπεδα, επιτρέποντας την ανάπτυξη εκτενέστερης επίβλεψης ενός πληθυσμού που ωθείται όλο και περισσότερο σε έναν κόσμο φτώχειας, και ενδεχομένως εξέγερσης. Επιτρέπουν την αποκέντρωση της εξουσίας χωρίς κάποια απώλεια του ελέγχου από τους κυριάρχους. Ο έλεγχος βασίζεται σαφώς στο τεχνολογικό σύστημα που αναπτύσσεται. Φυσικά, αυτή η επέκταση του ιστού του ελέγχου πάνω από ολόκληρη την κοινωνική σφαίρα σημαίνει επίσης ότι καθίσταται και εξαιρετικά εύθραυστος. Αδύναμοι σύνδεσμοι βρίσκονται παντού, και οι δημιουργικοί εξεγερμένοι τους ανακαλύπτουν. Όμως η αναγκαιότητα ελέγχου που είναι όσο πιο ολική γίνεται, παρακινεί τους κυρίαρχους αυτού του κόσμου στο να δεχτούν τα ρίσκα, ελπίζοντας ότι θα είναι σε θέση να αποκαταστήσουν τους ελαττωματικούς συνδέσμους όσο πιο γρήγορα.

Αγαπητέ Περιπατητή του Διαδικτύου που έχεις αντέξει να φτάσεις μέχρι εδώ, για να μας διαβάσεις, στάσου λίγο και αναρωτήσου κάτι. Ιδιαίτερα εσύ πίσω από το MacAir σου και το χρυσό iphone (ναι-ναι, σε σένα μιλάω, Μήτσο), αν η τεχνολογία που σου έχουν επιβάλλει (μα και έχεις αποδεχθεί), είναι ποιοτική και αν είναι αυτή που πραγματικά θέλεις. Αν η τεχνολογία του life-styling και της βιομηχανοποιημένης παραγωγής, μέσα από κραυγαλέες διαφημίσεις στα ΜΜΕ, με φυλλάδια, ως ακόμα και τηλεφωνικές “κληρώσεις” (επιθετικό marketing, Μήτσο μου, χεστήκανε για τα δεδομένα σου, έχουν πουληθεί δεκάδες, μην σου πω εκατοντάδες (και βάλε) φορές αυτά), αναλώσιμα σε ελάχιστο διάστημα, είναι η τεχνολογία που θέλεις. Αν αυτή η τεχνολογία σε υπηρετεί ή αν έχεις γίνει εσύ δέσμιός της. Αν καταλαβαίνεις πως είσαι δέσμιος λίγων πολυεθνικών συμφερόντων και λίγων άλλων που τρώνε τα ψίχουλα που πέφτουν.
Με απλά λόγια, αφού ξέρεις πως είναι λάθος αυτό που σου λένε, ότι:

2 + 2 = 5

γιατί το δέχεσαι;

14 - 1

Πριν βγεις στον Πηγαιμό για το Web:

Έχεις κατανοήσει ήδη, πως από λάθος ή δεν ξέρω τι άλλο, κάτι δεν υπολόγισαν καλά με το διαδίκτυο και έτσι έχει εξελιχτεί σε μια ανεξέλεγκτη (;) δύναμη. Έχεις σημειώσει αυτά που είπαμε πιο πάνω [ξέρεις αυτά με το αλφάβητο, την δύναμη, τον πόλεμο, κλπ 😉 ]. Αν θες να επιβιώσεις, πρέπει να μάθεις να πολεμάς. Και το όπλο σου είναι ο υπολογιστής σου και το διαδίκτυο. Όσο πιο καλά γνωρίσεις και κατανοήσεις αυτά τα δυο, τόσο πιο καλά για εσένα. Και δεν εχει δικαιολογίες του στυλ:

Μα εγώ θέλω να μπαίνω να παίζω, να βλέπω τα mail μου, να μιλάω με την Σουλάρα (που μερικές φορές είναι μουλάρα) στο Skype, τι με ενδιαφέρουν όλα τ’ άλλα;

ε, τότε να πας να πεις και αλλού, πχ:

Αχ, καλέ υπουlγάκο μου, εγώ ζεν σέλω να μου έχετε τα στοιχεία μου στο Taxis στο web. Ζεν σέλω, ζεν σέλω, ζεν.

και έλα πες μας.
Μα εσύ προφανώς θα ανεβάζεις κάθε δεύτερη μέρα τα άπαντα της ζωής στου στο Facebook (καλά και στο Instagram). Ε; ε; Το βρήκα; ε;

Nα θυμάσαι πως εκεί έξω (ή μέσα) υπάρχει ένας αόρατος κόσμος που συνδέεται και ανταλλάσσει απόψεις˙ για κάθε τι που τον απασχολεί. Από κάποιο εργαλείο που θέλει να επεξεργαστεί ή απλά να το χρησιμοποιήσει μέχρι την χρήση κάποιου λογισμικού σε τομείς όπως η υγεία, η παιδεία, η εργασία, η οικονομία.
Στην εποχή μας, η κυριαρχία δεν επιβάλλεται από εντολές που δίνουν μόνον οι κυβερνήτες αλλά και από τους αλγόριθμους που συστηματικά, όχι μόνον παράγουν μα και συνεχώς ανακατανέμουν την βαθμονόμηση του ελέγχου στις διάφορες μορφές εξουσίας.
Ο αλγόριθμος είναι ο θεμελιώδης μηχανισμός διαιώνισης της σημερινής ιεραρχίας. Καθορίζει τις δυνατότητες εκ των προτέρων, ενώ προσφέρει μια ψευδαίσθηση ότι έχουμε την επιλογή της ελευθερίας. Η ψηφιακή τεχνολογία μειώνει τις άπειρες δυνατότητες της ζωής, περιορίζοντάς τες σε ένα πλέγμα διασύνδεσης αλγορίθμων με επιλογές μεταξύ μηδέν και ένα.
Από την άλλη, το Διαδίκτυο που μειώνει τις αποστάσεις μεταξύ μας και μας κάνει όλους μια παρέα, ταυτόχρονα μεγαλώνει και το κενό μέσα μας. Περικλείει κοινότητες που παρότι αντιστάθηκαν στην εμπορευματοποίηση, έγιναν κάποια στιγμή μέρος της. Πάρτε για παράδειγμα τα socials (τα κοινωνικά δίκτυα). Καθώς το Διαδίκτυο μεγαλώνει, έχει την τάση να συμπεριλάβει ολόκληρη τη ζωή μας και είμαστε εμείς που πρέπει να γίνουμε αρκετά μικροί ώστε να χωράμε στις εξισώσεις του. Μιλάμε για πλήρη βύθιση δηλαδή.

Η τεχνολογία των υπολογιστών είναι στα πρόθυρα του να παρέχει τη δυνατότητα στα άτομα και στις ομάδες να επικοινωνούν και να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους εντελώς ανώνυμα. Δύο άτομα μπορούν να ανταλλάσσουν μηνύματα, να συνάπτουν επιχειρηματικές συμφωνίες και να διαπραγματευθούν ηλεκτρονικές συμβάσεις, χωρίς ποτέ να γνωρίζουν το πραγματικό όνομα ή τη νομική οντότητα, ο ένας του άλλου.
Οι εξελίξεις αυτές θα αλλάξουν εντελώς την φύση των νόμων και των ρυθμίσεων της κυβέρνησης, τη δυνατότητα να φορολογούν και να ελέγχουν τις οικονομικές αλληλεπιδράσεις μας, την ικανότητα να διατηρούνται μυστικές οι πληροφορίες μας.
Το κράτος θα προσπαθήσει φυσικά να επιβραδύνει ή να σταματήσει την εξάπλωση της τεχνολογίας αυτής, επικαλούμενο τις εθνικές ανησυχίες για την ασφάλεια, την χρήση της τεχνολογίας από τους εμπόρους ναρκωτικών και τους φοροφυγάδες.

Όπως ακριβώς η τεχνολογία της εκτύπωσης μετέβαλλε και μείωσε τη δύναμη των μεσαιωνικών συντεχνιών και τη δομή της κοινωνικής εξουσίας, έτσι και η κρυπτογραφικές μέθοδοι θα μεταβάλλουν ριζικά τη φύση των επιχειρήσεων και της κυβερνητικής παρέμβασης στις οικονομικές συναλλαγές.

Σε κάθε περίπτωση, εσύ, και όλοι μας, θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι ψυχολογικά ότι όσο πιο διαδεδομένη θα γίνεται η ψηφιακή πρόσβαση, τόσο περισσότερο θα βλέπουμε την κοινωνική και οικονομική πόλωση να επιταχύνεται.
Πάρε ως δεδομένο πως σε κάθε περίπτωση αυτήν τη στιγμή η ιδιωτικότητά μας είναι σχεδόν καμένο χαρτί. Στη πράξη, όποιο μέσο χρησιμοποιούμε για προστασία είναι απλά ένδειξη αντίστασης και πως τους δυσκολεύουμε. Όλο αυτό όμως δεν είναι φυσιολογικό. Και αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να το παλέψεις [το έπιασες εκείνο που είπαμε για την Κρυπτογράφηση, έτσι;]. Και το άλλο που είπαμε, πως θα πρέπει να το μάθεις, να το κατανοήσεις;
Να γίνεσαι άυλος στην ροή των πληροφοριών, να μην στέκεσαι σε αυτές που ευχαριστούν την δική σου αίσθηση για τα πράγματα, μα να κοιτάς, να ψάχνεις και τις υπόλοιπες πτυχές.

Όποιος και να είναι τελικά, αυτό που λέει ο Snowden, είναι δραματικό. Είναι οι δυστοπικές κοινωνίες των, κάποτε, φουτουριστικών ταινιών και βιβλίων:

Ένα παιδί που γεννιέται σήμερα θα μεγαλώσει δίχως αίσθηση της ιδιωτικότητας. Δεν θα μάθει ποτέ τι σημαίνει να έχει μία ιδιωτική στιγμή, μία μη καταγεγραμμένη, μη αναλυμένη σκέψη. Και αυτό είναι πρόβλημα, επειδή η ιδιωτικότητα μετράει, είναι αυτό που μας επιτρέπει να είμαστε αυτοί που θέλουμε να είμαστε.

Αντίσταση στην εξουσιαστική τεχνολογία;

Αυτός είναι ο καπιταλισμός που από την παρακμή του, σαν νέος φοίνικας θα αναγεννηθεί με άλλη μορφή. Που θα είναι πιο σκληρή και πιο αδυσώπητη για τον μέσο άνθρωπο.
Συχνά έχουμε την λαθεμένη άποψη πως ο επονομαζόμενος Μεσαίωνας ήταν μια σκοτεινή εποχή της ανθρωπότητας. Φυσικά και έγιναν εγκλήματα και πόλεμοι και βιαιοπραγίες, όπως σε κάθε στιγμή της ανθρωπότητας. Ήταν όμως, αποδεδειγμένα, μια λαμπρή περίοδος ανάπτυξης και εξέλιξης (θετικής και αρνητικής).

Ζήτω η επανάσταση του κυβερνοχώρου, ζήτω οι τεχνο-αναρχικοί, ζήτω οι hackers και οι crackers…

Oι σκοτεινές εποχές όμως, είναι αυτές που έρχονται.
Oι εποχές που η τεχνολογία θα είναι εξουσιαστικό όπλο, στεγνά και ωμά. Και σε αυτές τις εποχές, αυτοί που την ελέγχουν θα την χρησιμοποιούν σε κάθε της επέκταση, κατασταλτικά και μόνο. Άλλωστε, η καταστολή φέρνει έλεγχο και κέρδη. Αυτός είναι ένας γνωστός κάνονας. Και σε αυτές τις εποχές, η επιβίωση θα εξαρτάται από, το αντιφατικό, το πόσο καλά γνωρίζεις και χειρίζεσαι την τεχνολογία. Το πώς μπορείς να την χρησιμοποιήσεις εις βάρος της καταστολής.
Ακριβώς όπως οι ιδεολογίες της κάθε εποχής είναι οι εκφράσεις του κυρίαρχου συστήματος εκείνης της εποχής, έτσι οι τεχνολογίες της κάθε εποχής αντανακλούν επίσης τα κυρίαρχα συστήματα. Η αντίληψη ότι οι τεχνολογίες είναι ουδέτερες, ότι θα μπορούσαμε να ανακαταλάβουμε τα τεχνολογικά συστήματα και να τα χρησιμοποιήσουμε για τους δικούς μας σκοπούς, είναι μια μυστικιστική σύλληψη που αμνηστεύει -με μια μη ιστορική αθωότητα- την τεχνολογία. Όπως η ιδεολογία, αυτά τα συστήματα πραγματοποιημένων ιδεών μέσω των οποίων η άρχουσα τάξη επιβάλλει την κυριαρχία της, έτσι και η τεχνολογία είναι ένα προϊόν του κυρίαρχου συστήματος που δημιουργήθηκε για να ενισχύσει την εξουσία του.
Η καταστροφή του κυρίαρχου συστήματος θα συνεπάγεται την καταστροφή της τεχνολογίας του, του συστήματος των τεχνικών που αναπτύχθηκαν για να επιβάλλουν την κυριαρχία του.
Σε αυτό το σημείο τα τεχνολογικά συστήματα που αναπτύσσονται από το κυρίαρχο σύστημα είναι τόσο ενοχλητικά και βλαβερά ώστε είναι παράλογο ακόμη και να προσποιούμαστε ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για οποιονδήποτε απελευθερωτικό σκοπό.
Η επανάσταση είναι ένα στοίχημα, το στοίχημα είναι ακριβώς ότι το άγνωστο -που προσφέρει τη δυνατότητα για το τέλος της κυριαρχίας και της εκμετάλλευσης- αξίζει το ρίσκο, καθώς το να πάρεις αυτό το ρίσκο περιλαμβάνει την καταστροφή του συνόλου αυτού του πολιτισμού της κυριαρχίας και της εκμετάλλευσης συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογικών συστημάτων του –που είναι ό,τι έχουμε γνωρίσει μέχρι τώρα.

Πάντως, αυτήν τη στιγμή ακριβώς, η τεχνολογία χρησιμοποιείται πρωτίστως για έλεγχο και εξάρτηση. Η Βιοτεχνολογία, δεν ξεπροβάλλει ως αυτό που έλεγαν και όλοι περίμεναν, ως μια τεχνολογία που θα συμβάλλει στην ανθρωπότητα και στην προστασία των ειδών, μα ως φορέας εξουσίας και επιβολής. Αποτελώντας μέρος των αποκαλούμενων τεχνολογιών εξουσίας και συνδεόμενη άμεσα με τους τομείς επιτήρησης κι ελέγχου, προσθέτει ακόμα ένα είδος καταστολής, την βιο-καταστολή. Γεγονός είναι ότι στο όνομα της «προόδου» και της «καταπολέμησης της πείνας» προσπαθούν να ελέγξουν απόλυτα τις διατροφικές συνήθειες κι επιλογές μέσω της επιβολής μεγαλύτερου ελέγχου και δημιουργώντας εξάρτηση στους καλλιεργητές.

Αντί η χρήση της τεχνολογίας να συμβάλλει σε καλύτερα επίπεδα βιωσιμότητας, αντί να αντληθούν πόροι για την ζωή, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Ένα από τα πιο ισχυρά τεχνολογικά φρούρια του 21ου αιώνα, δημιουργείται μπροστά στα μάτια μας. Μιλάω για το φρούριο που ονομάζεται Ευρώπη που χωρίς να λογαριάζει κανένα ανθρώπινο δικαίωμα (τι πρωτότυπο), σηκώνει ορατούς και αόρατους (ψηφιακούς) τοίχους, με σκοπό να κρατήσουν μακριά τους μετανάστες.
Όμως, ελάχιστοι έχουν σκεφτεί πως με την εξέλιξη της τεχνολογίας, το προβάδισμα αυτών που την ελέγχουν και την επιθετική χρήση της βιοτεχνολογίας από τους εξουσιαστικούς φορείς, τα φρούρια δεν κρατάνε μόνο κάποιους απ’ έξω, μα μπορούν να εμποδίζουν και αυτούς που είναι μέσα να βγουν έξω.

Πρέπει να προσπαθήσουμε να αντισταθούμε. Να χρησιμοποιήσουμε τα ίδια μέσα προς όφελός μας. Πρέπει να κατανοήσουμε πως ο όρος: “Ψηφιακά Κοινά”, δεν είναι μόνο τα όσα λένε, μα περιλαμβάνει πολύ περισσότερα. Σίγουρα τα ψηφιακά κοινά είναι οι δημόσιοι πόροι (ραδιόφασμα, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, ελεύθερο λογισμικό, μα επίσης η κοινή γνώση και τέχνη, ανθρώπινη δημιουργικότητα και ευφυΐα) καθώς και οι γύρω από αυτούς κοινοτικές παραγωγικές σχέσεις, που γεννιούνται στην κόψη της τεχνολογίας και μπορούν να μας επιτρέψουν να τα καταφέρουμε όλα αυτά. Οι αγώνες για τα ψηφιακά κοινά δεν είναι διόλου εύκολοι, επειδή έχουν να κάνουν με τη δημιουργία μεταξύ μας δεσμών άλλων από αυτούς που σήμερα κυριαρχούν, δηλαδή σχέσεων ισότητας, συνεργασίας και αλληλεγγύης.
Είναι όμως αγώνες επινοητικοί με την ουσιαστική έννοια, αφού με αυτούς καλούμαστε να χακέψουμε την πραγματικότητα, φτιάχνοντας κοινότητες που θα διαχειρίζονται με δημοκρατικό τρόπο τον ψηφιακό κοινό μας πλούτο και θα αποθησαυρίζουν αποτελεσματικά την συλλογική μας ευφυΐα. Τέτοιοι αγώνες αξίζουν τελικά κάθε μας συνδρομή, γιατί έχουν ως ανταμοιβή την απελευθέρωση της δημιουργικότητάς μας και την αδιαμεσολάβητη επιστράτευσή της στην υπηρεσία της κοινωνικής προόδου.

Τελικά, όπως φαίνεται, δεν έπεσε πολύ έξω ο τίτλος του άρθρου, καθώς σε κάθε περίπτωση έχουμε πόλεμο.

ch1
Δεν ξέρω αν βγήκε κάποιο συμπέρασμα από τα πιο πάνω, μα ούτε ήταν και αυτός ο σκοπός. Πιο πολύ είναι προβληματισμοί ανοιχτοί σε κάθε συζήτηση.


[το άρθρο έγινε με σημαντική βοήθεια από τις Έλενα και Εύη]

 

http://osarena.net/opinions/polemos-ke-irini-tou-eleftherou-logismikou.html

Advertisements
Posted in: Internet